Dlaczego koty wolnożyjące potrzebują naszej uwagi?

Koty wolnożyjące, często nazywane dzikimi lub bytowymi, stanowią stały element miejskiego ekosystemu Rzeszowa. Są to zwierzęta, które nie mają właścicieli i żyją na podwórkach, w piwnicach, na osiedlowych zieleńcach czy w pobliżu bloków. W przeciwieństwie do kotów domowych nie są przyzwyczajone do stałego kontaktu z człowiekiem, ale w dużym stopniu polegają na jego pomocy – szczególnie zimą, gdy dostęp do pożywienia i schronienia jest ograniczony. Wiele osób chce im pomóc, ale nie wie, jak robić to odpowiedzialnie, a także gdzie zgłaszać przypadki chorych, rannych lub zaniedbanych zwierząt. Warto pamiętać, że koty wolnożyjące są objęte ochroną prawną – ustawa o ochronie zwierząt nakłada na gminy obowiązek zapewnienia im opieki, w tym prowadzenia programów kastracji i sterylizacji, które zapobiegają niekontrolowanemu rozmnażaniu. Dlatego każda pomoc niesiona z rozwagą ma ogromne znaczenie zarówno dla dobrostanu kotów, jak i dla porządku w mieście.

Jak bezpiecznie i skutecznie pomagać kotom wolnożyjącym?

Pomoc kotom wolnożyjącym nie wymaga wielkich nakładów, ale powinna być przemyślana i zgodna z dobrymi praktykami. Oto najważniejsze zasady, którymi warto się kierować:

• Dokarmianie z głową – nie wystawiajmy jedzenia bezpośrednio na ziemię ani w miejscach, gdzie mogą się gromadzić dzikie zwierzęta, np. lisy. Najlepiej używać misek, które po posiłku należy zabrać i umyć. Unikajmy resztek z ostrymi przyprawami, solą czy cebulą – koty wolnożyjące powinny dostawać suchą karmę wysokiej jakości, mokrą karmę dla kotów lub gotowane mięso (bez kości). Zimą ważne jest podawanie ciepłej, ale nie gorącej wody.
• Zapewnienie schronienia – proste budki z drewna lub styropianu, ustawione w suchym, osłoniętym od wiatru miejscu (np. pod wiatą, w bramie), mogą uratować życie kotom w mroźne noce. Ważne, aby budka miała mały otwór wejściowy chroniący przed przeciągami i drapieżnikami.
• Nie zabierajmy zdrowych kotów do domu – koty wolnożyjące nie są oswojone, a próba zamknięcia ich w mieszkaniu może wywołać silny stres. Wyjątkiem są kocięta (do 8 tygodnia życia) lub ranne zwierzęta, które wymagają natychmiastowej interwencji weterynaryjnej.
• Wspierajmy kastrację i sterylizację – to najskuteczniejsza metoda ograniczania populacji kotów wolnożyjących. W Rzeszowie istnieją programy gminne, które pokrywają koszty takich zabiegów. Złapane koty po operacji są wypuszczane w to samo miejsce (tzw. metoda Catch-Neuter-Return). Jeśli zauważysz nowe mioty, zgłoś to do odpowiednich instytucji.
• Obserwujmy stan zdrowia – chory kot (kulejący, z ranami, kichający, z matową sierścią) wymaga pomocy. Nie próbuj sam łapać dorosłego dzikiego kota – wezwij specjalistów.

Gdzie zgłaszać problemy z kotami wolnożyjącymi w Rzeszowie?

W Rzeszowie działa kilka instytucji i organizacji, które zajmują się pomocą kotom wolnożyjącym. Poniżej lista najważniejszych miejsc i numerów kontaktowych:

• Straż Miejska w Rzeszowie – numer alarmowy 986 (całodobowo) lub 17 875 45 00. Strażnicy interweniują w przypadkach rannych, chorych lub zagrożonych zwierząt, a także przy zgłoszeniach o zaniedbaniach. Mogą też skierować sprawę do schroniska lub fundacji.
• Schronisko dla Bezdomnych Zwierząt w Rzeszowie – ul. Ciepłownicza 27, tel. 17 853 55 77. Schronisko prowadzi odławianie i leczenie kotów wolnożyjących, a także realizuje program kastracji. Przyjmuje zgłoszenia o kotach wymagających pomocy (np. po wypadkach, z widocznymi obrażeniami).
• Fundacja „Kocia Mama” (oddział rzeszowski) – kontakt przez profil na Facebooku lub mail: [email protected]. Organizacja zajmuje się dokarmianiem, leczeniem i sterylizacją kotów wolnożyjących, szuka też domów tymczasowych dla oswojonych zwierząt.
• Wydział Ochrony Środowiska Urzędu Miasta Rzeszowa – ul.