Skarb z Hłomczy i inne perły archeologii
Muzeum Okręgowe w Rzeszowie, mieszczące się przy ul. 3 Maja, to prawdziwa skarbnica historii Podkarpacia. Jednym z najcenniejszych i najbardziej rozpoznawalnych eksponatów jest bez wątpienia tzw. Skarb z Hłomczy. To liczący blisko 3,5 tysiąca lat zbiór brązowych ozdób i narzędzi, odkryty przypadkowo podczas prac polnych. Na szczególną uwagę zasługuje misternie zdobiona szpila brązowa z tarczką spiralną – przykład niezwykłego kunsztu złotników z epoki brązu. Ekspozycja archeologiczna prezentuje również unikatowe naczynia kultury łużyckiej, w tym tzw. popielnice twarzowe, które są rzadkością w skali kraju. Dla miłośników militariów obowiązkowym punktem jest kolekcja mieczy rzymskich z okresu wpływów prowincjonalnorzymskich, znalezionych na terenie osady w Trzcinicy. Każdy z tych przedmiotów to nie tylko zabytek, ale i klucz do zrozumienia życia dawnych mieszkańców regionu.
Galeria malarstwa i rzemiosło artystyczne
Królewski dział sztuki w Muzeum Okręgowym to prawdziwa uczta dla oczu. Wśród obrazów dominują dzieła polskich mistrzów z przełomu XIX i XX wieku. Do najcenniejszych należą:
- „Portret matki” Jacka Malczewskiego – intymny, pełen symbolicznych akcentów obraz, który jest jednym z najważniejszych dzieł w kolekcji.
- „Martwa natura z dzbanem” Stanisława Ignacego Witkiewicza (Witkacego) – przykład jego fascynacji formą i kolorem, rzadko spotykany w zbiorach prowincjonalnych.
- Obrazy z cyklu „Huculszczyzna” Teodora Axentowicza – barwne sceny rodzajowe ukazujące folklor karpacki, pełne egzotyki i światła.
Nie mniej imponująca jest kolekcja rzemiosła artystycznego. Na szczególne wyróżnienie zasługuje kielich mszalny z Łańcuta z XVII wieku, wykonany ze srebra i zdobiony emalią. To arcydzieło złotnictwa sakralnego. W gablotach można podziwiać również serwisy porcelanowe z manufaktury w Ćmielowie oraz zabytkowe zegary kominkowe z warsztatów wiedeńskich, które nie tylko odmierzają czas, ale i zachwycają precyzją wykonania.
Krypta i unikatowe militaria
Jedną z najbardziej niezwykłych atrakcji muzeum jest krypta w podziemiach budynku. To dawna krypta grobowa zakonu pijarów, w której zachowały się częściowo zniszczone trumny i szczątki. Miejsce to, z odsłoniętymi ceglanymi ścianami, tworzy niesamowity, niemal mistyczny nastrój i jest żywą lekcją historii funeralnej. Z kolei w dziale militariów uwagę przykuwają szable polskie z XVII i XVIII wieku, w tym egzemplarz z napisem „Nie rzucim ziemi”. Pasjonatów wojskowości zainteresuje także karabin maszynowy Maxim wz. 1908 z okresu I wojny światowej oraz mundury Legionów Polskich – pamiątki po rzeszowskich legionistach. Każdy eksponat w tej sali opowiada historię walki o niepodległość i codzienności żołnierskiej na przestrzeni wieków. Odwiedziny w Muzeum Okręgowym to podróż przez tysiąclecia, której nie można przegapić, będąc w Rzeszowie.